Stablecoin 2025: Freeze, burn, quy định mới và ảnh hưởng tới trader Việt

TL;DR

• Stablecoin chiếm >50% khối lượng giao dịch on‑chain toàn cầu, vượt qua Bitcoin về khối lượng nhưng chưa lấn át vốn thị trường.
• Các nhà phát hành stablecoin tập trung vào cơ chế freeze và burn để đáp ứng yêu cầu pháp lý và ngăn chặn tội phạm tài chính.
• Năm 2026 ghi nhận $154 tỷ (≈3.7 triệu tỷ VND) luồng tiền phi pháp, tăng 162% so với năm trước, trong đó phần lớn do các quốc gia sử dụng stablecoin cho mục đích sanction‑evasion.
• Việt Nam đang chuẩn bị áp dụng các quy định tương tự EU‑MiCA; trader cần chú ý tới việc đóng băng tài khoản và đốt token khi giao dịch các stablecoin lớn như USDT, USDC.

1. Stablecoin bùng nổ – Thực tế thì chúng đã chiếm hơn một nửa giao dịch on‑chain

Nói thật là, năm 2026 không còn là năm “điểm nhấn” của Bitcoin mà là năm của stablecoin. Dữ liệu từ Chainalysis cho thấy stablecoin đã chiếm 52% tổng khối lượng giao dịch trên chuỗi, trong khi Bitcoin vẫn giữ khoảng 48% về vốn thị trường. Điều này không chỉ làm thay đổi cách chúng ta nhìn nhận crypto mà còn kéo theo một làn sóng quan tâm từ các cơ quan quản lý.

1.1. Tại sao stablecoin lại hấp dẫn?

• Thanh khoản cao: Mọi sàn giao dịch, từ Binance tới sàn nội địa như VNDC Exchange, đều hỗ trợ USDT/USDC, giúp ae có thể chuyển đổi nhanh giữa fiat và crypto.
• Không biến động: Đối với trader muốn hold dài hạn hoặc hedge rủi ro, stablecoin là lựa chọn an toàn hơn so với BTC.
• Khả năng chuyển tiền xuyên biên giới: Từ MoMo tới Vietcombank, stablecoin cho phép chuyển tiền ra nước ngoài với phí thấp, nhanh gấp 10‑20 lần so với chuyển khoản SWIFT.

1.2. Bảng so sánh giao dịch stablecoin 2026 vs 2026

2. Freeze & Burn – Công cụ mạnh mẽ của nhà phát hành và cơ quan quản lý

Điểm hay là, centralized stablecoin issuers (như Tether và Circle) hiện có khả năng đóng băng (freeze) hoặc đốt (burn) token khi phát hiện hành vi phi pháp. Đây không chỉ là biện pháp bảo vệ người dùng mà còn là "vũ khí" để các regulator ở châu Âu, Mỹ và ngay cả Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SNB) áp dụng trong cuộc chiến chống rửa tiền.

2.1. Cơ chế freeze

• Khi một địa chỉ ví bị nghi ngờ, nhà phát hành có thể khóa toàn bộ token trên địa chỉ đó, không cho phép chuyển giao nữa.
• Ví dụ: Năm 2026, Tether đã freeze hơn 2,6 tỷ USDT (≈60 nghìn tỷ VND) liên quan tới một mạng lưới giao dịch bất hợp pháp ở Đông Âu.

2ae. Cơ chế burn

• Burn là việc hủy token ra khỏi lưu thông, giảm tổng cung và đồng thời ghi nhận hành vi vi phạm.
• Circle đã burn 1,1 tỷ USDC (≈25 nghìn tỷ VND) trong một vụ lạm dụng Stablecoin để tránh các lệnh cấm vận.

3. Crypto crime – Khi tội phạm quốc gia dùng stablecoin làm công cụ

Có điều hơi khó chịu là, nation‑state actors đã biến stablecoin thành "cầu nối" để thực hiện các hoạt động phi pháp, từ tài trợ khủng bố tới tránh lệnh cấm vận. Chainalysis ghi nhận $154 tỷ luồng tiền phi pháp trong năm 2026, trong đó:

• Iran sử dụng USDT để chuyển tiền ra nước ngoài tránh các lệnh trừng phạt.
• Việt Nam (đáng chú ý) có một số nhóm khai thác stablecoin để rửa tiền qua các sàn P2P, thường là giao dịch qua MoMo hoặc VNPay.

3.1. Tỷ lệ phi pháp vẫn thấp

Thực tế thì, dù tăng trưởng mạnh, các giao dịch phi pháp chỉ chiếm dưới 1% tổng lưu lượng stablecoin. Điều này cho thấy phần lớn hoạt động vẫn là hợp pháp – thanh toán, remittance, và trading.

4. Góc nhìn Việt Nam – Cơ hội và rủi ro cho trader

4.1. Quy định mới đang tới

• MiCA (Markets in Crypto‑Assets Regulation) của EU đã được Việt Nam tham khảo trong dự thảo luật tiền điện tử năm 2026. Các nội dung quan trọng:
  1. Yêu cầu đăng ký và cấp phép cho các nhà phát hành stablecoin.
  2. Bảo mật: Phải có khả năng freeze và burn khi có lệnh của cơ quan chức năng.
  3. Báo cáo giao dịch: Các sàn nội địa phải gửi dữ liệu giao dịch stablecoin cho Cục Thuế và Ngân hàng Nhà nước trong vòng 24h.

4.2. Lời khuyên cho trader Việt

• Đánh giá rủi ro: Khi giao dịch USDT/USDC trên các sàn nội địa, luôn kiểm tra xem sàn có hỗ trợ freeze hay burn hay không. Nếu không, hãy cân nhắc chuyển sang sàn đã được cấp phép.
• Sử dụng ví lạnh: Đối với số dư lớn, ví lạnh (hardware wallet) giúp giảm nguy cơ bị freeze mà không có lý do pháp lý.
• Diversify: Đừng để toàn bộ vốn vào một stablecoin duy nhất. Thử USDP hay DAI – những đồng có mức độ phi tập trung cao hơn.
• Theo dõi tin tức: Các thông báo từ VnExpress, Cointelegraph VN, và Cục Quản lý Ngân hàng sẽ cho biết khi có lệnh freeze/burn.

4.3. Cơ hội mới

• Thanh toán nhanh: Các doanh nghiệp fintech Việt như MomoPay đang tích hợp USDT để giảm phí giao dịch quốc tế.
• Remittance: Người lao động Việt ở nước ngoài có thể dùng stablecoin để gửi tiền về nhà, giảm chi phí so với các dịch vụ truyền thống.

5. FAQ – Giải đáp nhanh cho ae

Q1: Stablecoin có bị “đốt” khi có lệnh của nhà nước không?
A: Có. Khi cơ quan chức năng yêu cầu, nhà phát hành có thể burn token để ngăn chặn việc sử dụng cho mục đích phi pháp. Điều này giống như việc ngân hàng đóng tài khoản khi phát hiện giao dịch bất thường.

Q2: Tôi nên dùng ví nào để tránh bị freeze?
A: Dùng ví lạnh (Ledger, Trezor) hoặc ví non‑custodial như MetaMask cho stablecoin. Các ví này không lưu trữ khoá riêng trên server của nhà phát hành nên ít bị freeze.

Q3: Các quy định mới của Việt Nam sẽ ảnh hưởng thế nào tới phí giao dịch?
A: Đánh giá ban đầu cho thấy phí sẽ tăng nhẹ (khoảng 0.1‑0.2% so với hiện tại) do yêu cầu báo cáo và kiểm tra KYC/AML, nhưng đổi lại tính an toàn và độ tin cậy sẽ được cải thiện đáng kể.

Kết luận: Năm 2026 là năm “đỉnh” của stablecoin, với cơ chế freeze và burn đã trở thành chuẩn mực toàn cầu. Đối với trader Việt, việc nắm bắt các quy định mới, lựa chọn ví an toàn và đa dạng hoá danh mục stablecoin sẽ giúp giảm rủi ro và tận dụng tối đa cơ hội từ xu hướng thanh toán nhanh, phí thấp. Hãy luôn đọc tin và theo dõi các lệnh của cơ quan quản lý để không bị “đốt” bất ngờ nhé!