Stablecoin vs Bitcoin trả lương: Vì sao quy định đẩy stablecoin lên ngôi?

TL;DR

• Crypto payroll là trả lương bằng tiền mã hoá, có thể toàn phần hoặc lai với VND.
• Quy định lao động và thuế ép buộc doanh nghiệp phải dùng công cụ ổn định, vì vậy stablecoin đang thắng Bitcoin.
• Các luật mới như GENIUS Act (Mỹ), CLARITY Act và MiCA (EU) tạo khung pháp lý rõ ràng cho stablecoin, còn Bitcoin vẫn chỉ là tài sản đầu tư.
• Ở Việt Nam, nếu ngân hàng như Vietcombank, MoMo hay VNPay hỗ trợ stablecoin, việc áp dụng crypto payroll sẽ nhanh hơn và ít rủi ro pháp lý.

1. Crypto payroll là gì?

Crypto payroll – hay còn gọi là trả lương bằng blockchain – cho phép doanh nghiệp trả tiền cho nhân viên bằng các đồng tiền kỹ thuật số thay vì (hoặc cùng) VND. Các hình thức phổ biến:

Các nền tảng payroll thường tích hợp sẵn tính năng tax reporting, payslip và record‑keeping để tuân thủ luật lao động.

2. Tại sao quy định lại quan trọng hơn so với trading?

Nói thật là việc trả lương không phải là “tự do” như giao dịch trên sàn. Luật lao động, thuế và bảo hiểm xã hội buộc doanh nghiệp phải:

• Khấu trừ và nộp thuế chính xác.
• Đảm bảo mức lương tối thiểu.
• Bảo vệ quyền lợi người lao động.
  Nếu cách thức thanh toán khiến việc tính toán thuế và bảo hiểm trở nên rối rắm, doanh nghiệp sẽ nhanh chóng cháy tài khoản vì phạt vi phạm.

3. Khung pháp lý mới đang định hình lại crypto payroll

Ở Mỹ

• GENIUS Act (Guiding and Establishing National Innovation for U.S. Stablecoins) – bắt buộc issuers phải có dự trữ bằng VND, USD hoặc tài sản thanh khoản, đồng thời công bố reserve report định kỳ. Điều này biến stablecoin thành “công cụ thanh toán” chứ không phải “đầu tư mạo hiểm”.
• CLARITY Act (được Quốc hội thông qua ngày 17/7/2026) – làm rõ ràng tài sản nào thuộc SEC, CFTC, giảm bớt “độ mơ hồ” cho các nhà phát triển payroll.

Ở Châu Âu

• MiCA (Markets in Crypto‑Assets) – đưa ra yêu cầu vốn, bảo vệ người tiêu dùng và quy định riêng cho stablecoin. Các nhà cung cấp dịch vụ payroll có thể xin license như một công ty truyền thống.

Ở Việt Nam

• Ngân hàng Nhà nước đã công bố đề án Stablecoin VND (đang trong giai đoạn thử nghiệm), cho phép triển khai stablecoin được bảo chứng bằng VND tại các ngân hàng như Vietcombank, Techcombank.
• Decree 119/2023/ND‑CP về quản lý tài sản kỹ thuật số quy định: stablecoin được xem là “phương tiện thanh toán” nếu đáp ứng tiêu chuẩn dự trữ, còn Bitcoin vẫn được xếp vào “tài sản đầu tư”.

Điểm hay là những khung pháp lý này làm giảm chi phí compliance cho các nhà cung cấp payroll, vì họ chỉ cần đáp ứng tiêu chuẩn stablecoin mà không phải lo lắng về việc phân loại tài sản.

4. Stablecoin vs Bitcoin trong trả lương

4.1 Ổn định giá và tính toán lương

• Stablecoin (USDT, USDC, VND‑stablecoin…) duy trì tỷ giá gần 1:1 với VND hoặc USD, giúp doanh nghiệp gom hàng đồng lương mà không lo “đổ máu” khi giá Bitcoin sụt.
• Bitcoin có độ biến động cao (±10‑20% trong một ngày). Khi trả lương bằng BTC, doanh nghiệp phải xác định thời điểm ghi nhận giá, nếu không sẽ gặp rủi ro tax mismatch.

4.2 Thuế và báo cáo

• Nhiều quốc gia (Mỹ, EU, VN) coi crypto là tài sản, tính thuế dựa trên fair market value tại thời điểm nhận.
• Với stablecoin, giá trị gần như bằng VND, nên việc tính thuế giống như trả lương truyền thống.
• Với Bitcoin, nếu nhân viên giữ BTC sau ngày trả, họ sẽ phải khai báo capital gain/loss khi bán, gây thêm gánh nặng báo cáo.

4.3 Tuân thủ quy định

• Các cơ quan tài chính thường phê duyệt stablecoin dưới dạng “phương tiện thanh toán”. Do đó, nền tảng payroll có thể tích hợp license của ngân hàng để chuyển tiền nhanh.
• Bitcoin không được công nhận là phương tiện thanh toán trong luật lao động, nên các nhà cung cấp payroll phải xây dựng cơ chế bảo hiểm riêng để tránh vi phạm.

5. Bảng so sánh nhanh

6. Góc nhìn Việt Nam – Cơ hội và thách thức

Thực tế thì thị trường crypto ở VN đang “bùng nổ”. Các startup fintech như MomoPay, VNPay Crypto, và các ngân hàng lớn đang nghiên cứu tích hợp stablecoin VND. Nếu stablecoin được được cấp phép và được dự trữ bằng VND, doanh nghiệp sẽ có thể:

• Gom hàng lương cho nhân viên ở các tỉnh xa mà không phải chờ 3‑5 ngày chuyển tiền qua ngân hàng.
• Giảm phí giao dịch quốc tế, đặc biệt hữu ích cho công ty có nhân viên làm remote ở nước ngoài.
• Tuân thủ quy định thuế và bảo hiểm xã hội dễ dàng hơn, vì giá trị stablecoin gần như VND.

Có điều hơi khó chịu là việc triển khai vẫn còn phụ thuộc vào hạ tầng ngân hàng và công cụ chuyển đổi. Các công ty cần hợp tác với Vietcombank, Techcombank hoặc sử dụng cổng thanh toán MoMo để tạo API chuyển stablecoin sang VND ngay khi nhận lương.

Ae cần chú ý:

1. Kiểm tra giấy phép của nhà cung cấp stablecoin (có dự trữ VND hợp lệ không).
2. Đánh giá chi phí so với chuyển tiền truyền thống – một số stablecoin có phí <0.1% so với 1‑2% của ngân hàng.
3. Đối với Bitcoin payroll, chỉ nên dùng cho các cá mập có kinh nghiệm quản lý rủi ro, vì biến động giá có thể “đốt” khoản lương.

7. FAQ (SEO)

Q1: Stablecoin có an toàn để trả lương không?
A: Có, nếu nhà phát hành có dự trữ VND hoặc USD minh bạch và được giám sát theo quy định như GENIUS Act hay MiCA. Điều này giúp giá trị ổn định, giảm rủi ro so với Bitcoin.

Q2: Công ty có thể trả lương bằng Bitcoin không?
A: Có thể, nhưng phải có chính sách nội bộ rõ ràng, tính toán FMV tại thời điểm trả và chuẩn bị báo cáo capital gains cho nhân viên. Đây là giải pháp dành cho những công ty “cá mập” muốn thu hút nhân tài yêu thích crypto.

Q3: Ở Việt Nam, doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để áp dụng crypto payroll?
A: Đầu tiên, chọn nhà cung cấp stablecoin có giấy phép tại VN. Sau đó, tích hợp API thanh toán của ngân hàng (Vietcombank, Techcombank) hoặc ví MoMo/VNPay để chuyển đổi nhanh. Cuối cùng, cập nhật hệ thống kế toán để tự động ghi nhận FMV và tính thuế.

Bài viết được biên dịch và bản địa hoá dựa trên nguồn tin Cointelegraph. Các thông tin pháp lý có thể thay đổi, hãy luôn cập nhật từ cơ quan chức năng và tư vấn pháp lý trước khi triển khai.