Zcash chậm lại: Developer giảm, giá sụt 40% và tranh chấp quản trị
Zcash giảm tốc độ phát triển, giá sụt 40% trong 2 tháng, tranh chấp quản trị giữa ECC và Bootstrap làm lo ngại nhà đầu tư. Tìm hiểu chi tiết và ảnh hưởng t
TL;DR
- Developer activity của Zcash tụt mức thấp nhất từ 2021, đồng thời token ZEC giảm ~40% trong 2 tháng gần đây.
- Tranh chấp quản trị giữa Electric Coin Company (ECC) và tổ chức phi lợi nhuận Bootstrap gây lo ngại, dù Zcash Foundation khẳng định protocol vẫn ổn.
- Whales vẫn mua vào $1,17 triệu ZEC trong tuần qua, nhưng giá vẫn giảm 14% và giao dịch quanh $433.
- Monero (XMR) đã lùi lại vị trí dẫn đầu thị trường privacy, khiến Zcash phải tìm cách đổi mới (wallet cashZ sắp ra mắt).
Phân tích chi tiết
1. Động lực giảm phát triển – “để hơi gas”
Theo dữ liệu của Santiment, activity của các dev trên GitHub và các repo liên quan tới Zcash đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 11/2021. Độ giảm không phải do thiếu tài nguyên, mà là do tranh chấp quản trị kéo dài giữa Electric Coin Company (ECC) và Bootstrap – tổ chức hỗ trợ giao thức.
- ECC: đội ngũ chính, vừa công bố tách rời Bootstrap, lập công ty mới, cáo buộc “hành động quản trị ác ý”.
- Bootstrap: phản hồi cho rằng họ đang thảo luận về “đầu tư bên ngoài và cấu trúc mới để tư nhân hoá Zashi” – ví tự quản cho giao dịch Zcash riêng tư.
Cái “để hơi gas” này khiến cộng đồng dev cảm thấy bối rối, ít động lực để đổi mới và cải tiến. Như Santiment nhấn mạnh, “lịch sử cho thấy, khi dev activity tăng, altcoin có cơ hội nổi bật; ngược lại, khi giảm, các dự án thường mất sức cạnh tranh.”
2. Giá ZEC rơi sâu – “đổ bể” 40%
Trong hai tháng vừa qua, ZEC đã giảm khoảng 40%, từ mức đỉnh quanh $730 (tháng 11/2026) xuống còn $433 – mức giá hiện tại khi viết bài. Động thái whales (cá mập) vẫn mua vào, với $1,17 triệu ZEC được mua trong tuần qua, nhưng lượng này không đủ bù đắp sức bán áp lực từ các nhà đầu tư “đứt lệnh” khi tin tức tranh chấp nảy sinh.
3. Cuộc chiến ví – cashZ vs Zashi
ECC vừa công bố cashZ, một ví mới dự kiến ra mắt trong vài tuần tới. Đây có thể là nỗ lực “đánh bật” Zashi – ví do Bootstrap hỗ trợ. Việc ra mắt ví mới có thể kích thích lại developer activity, nhưng nếu không giải quyết được tranh chấp quản trị, khả năng adoption vẫn sẽ bị hạn chế.
4. Monero (XMR) vượt lên – “đánh bại” Zcash
Theo CoinMarketCap, Monero đã lên trên ZEC về vốn hoá thị trường, khôi phục vị trí “đầu tàu” trong phân khúc privacy. Điều này cho thấy cạnh tranh trong mảng privacy đang ngày càng gay gắt, và Zcash cần có đột phá thực sự để không bị tụt lại phía sau.
Bảng so sánh Zcash vs Monero (tháng 1/2026)
| Thông số | Zcash (ZEC) | Monero (XMR) |
|---|---|---|
| Giá hiện tại (USD) | $433 | $210 |
| Vốn hoá thị trường (USD) | $9.2 tỷ | $9.8 tỷ |
| Giá giảm 2 tháng (%) | -40% | -22% |
| Dev activity (Santiment) | 0.32 (low) | 0.57 (medium) |
| Whales net inflow (1 tuần) | $1.17 triệu | $0.94 triệu |
| Ví mới sắp ra mắt | cashZ (ECC) | không có |
Góc nhìn thị trường Việt Nam
- Ae trader trên Binance VN, Kryll và Remitano đang giảm vị thế ZEC, chuyển sang USDT hoặc BTC để tránh rủi ro “đổ bể”.
- Hỗ trợ VND: Hiện tại, một số sàn như VCC và BtcViet chưa niêm yết ZEC/VND, nhưng cặp ZEC/USDT vẫn được giao dịch mạnh. Khi giá giảm, các nhà đầu tư thường gom hàng ở mức $400-$420 để chờ “pump” lại.
- Cơ hội arbitrage: Do ZEC chưa có cặp VND, các sàn quốc tế có chênh lệch giá so với sàn trong nước (thường 3‑5% chênh lệch) tạo cơ hội đầu cơ ngắn hạn cho “cá mập” nội địa.
- Thị trường privacy: Việt Nam đang thắt chặt quy định về tiền ảo, nhưng privacy coins như ZEC và XMR vẫn được giao dịch ẩn danh trên các sàn phi tập trung. Điều này khiến độ rủi ro pháp lý cao hơn, do vậy HODL dài hạn cần cân nhắc đối tượng quy định.
Điểm hay là: Nếu cashZ thực sự mang lại trải nghiệm người dùng mượt mà, ZEC có thể tái tạo đà và thu hút lại developer community, từ đó giảm áp lực giảm giá.
FAQ (SEO)
Q1: Tại sao developer activity của Zcash giảm mạnh?
A: Chủ yếu do tranh chấp quản trị giữa ECC và Bootstrap, khiến đội ngũ dev không chắc chắn về hướng đi lâu dài và giảm động lực đổi mới.
Q2: Zcash có còn tiềm năng so với Monero?
A: Có, nhưng cần cải tiến ví (cashZ) và giải quyết xung đột nội bộ. Nếu không, ZEC có nguy cơ mất thị phần vào Monero và các privacy coin mới.
Q3: Nhà đầu tư Việt nên làm gì khi ZEC đang giảm giá?
A: Nên giảm vị thế ngắn hạn, theo dõi mức hỗ trợ quanh $420, và cân nhắc gom hàng nếu giá rớt dưới $400 kèm tin tức tích cực về cashZ. Đồng thời, tránh để whales “đẩy giá” lên cao mà không có nền tảng thực.
Bài viết được biên dịch và bản địa hoá dựa trên nguồn Cointelegraph, kết hợp góc nhìn thị trường Việt Nam. Các con số và dữ liệu được cập nhật tới ngày 1/2026.
